Wetcanvas.com was een forum voor kunstenaars en creatievelingen, gelanceerd in 1998. Natuurlijk waren er meer forums van dit soort, maar Wetcanvas was altijd het grootste en voor velen ook het belangrijke kunst forum op het internet. Alleen al de forum index met categorieën was enorm, waarvan iedere categorie soms tienduizenden of zelfs vele honderdduizenden posts bevatten.

Het maakte eigenlijk niet uit wat voor soort kunst je beoefende en of je er wel of niet goed in was, iedereen kon er terecht. Het was een Amerikaanse site maar er kwam wel een internationaal publiek op af.

Een forum als leermiddel

Er was sprake van een goede sfeer. Bijna iedereen was behulpzaam om elkaar verder te helpen. Regelmatig kwam er WIP langs: een Work In Progress. Een kunstenaar maakt dan steeds foto’s van een werkstuk van begin tot eind zodat je kunt zien hoe de opbouw is. Meestal word er ook uitgelegd hoe de kunstenaar te werk ging. Maar net zo belangrijk, er keken bijna altijd meer ervaren kunstenaars mee, en die waren wel bereid tips te geven.

Zo leerden de leden dus van elkaar. En juist die kunstenaars die kennis van zaken hadden waren vaak ook erg kundig in uitleggen wat er beter kon en waar je speciaal op moet letten.

Als buitenstaander heb ik er met veel interesse naar gekeken. Een groot gedeelte van de basiskennis die ik in het begin onder de knie moest krijgen heb ik op die manier geleerd.

Er was ook regelmatig een thema opdracht in alle soorten mediums waar je aan mee kon doen en deelnemers binnen bepaalde tijd resultaten aan elkaar lieten zien. Daarnaast waren er talloze online lessen, die je op je gemak in je eigen tijd door kon nemen. Voor wie bereid was iets nieuws te leren was deze site een goudmijn. Geen enkel ander kunst forum kwam in de buurt van de schaal en kwalitatieve inhoud van Wetcanvas.

Wisseling van eigenaar

in 2019 is Wetcanvas overgenomen door een nieuwe eigenaar. Gelijk was de toekomst van het forum onzeker en waren veel leden bang dat het forum zou sluiten.

Er werd melding gemaakt dat het forum vernieuwd zou worden omdat het verouderd was. Zodra het nieuwe forum werd geïnstalleerd was er duidelijk iets helemaal mis: zo’n 80-90% van alle posts over al die jaren waren ineens verdwenen.

Het grootse gedeelte van alle geregistreerde leden – inclusief kunstenaars die al vele jaren actief waren - verloren alle vertrouwen in de zaak en zijn vertrokken. Niet lang daarna zijn er een aantal kleinere kunst forums ontstaan, waar de leden zich hebben verspreid. Anderen hebben een toevlucht gevonden op sociale media of zijn een eigen site gestart.

Wetcanvas bestaat nog steeds en er zijn nog altijd leden die er actief zijn. Maar het is niet meer hetzelfde. Het forum was goed gestructureerd, visueel aantrekkelijk en je kon als buitenstaander alles bekijken zoveel je wilde. De vernieuwde site is lelijker, minder duidelijk, en zonder ingelogd te zijn met een geregistreerd profiel kun je een groot gedeelte van de toegevoegde afbeeldingen niet eens meer zien.

Het is op alle denkbare punten slechter geworden.

Bijna alles wat in al die jaren was ongebouwd was eigenlijk in één klap weg. Ik denk dat hier een belangrijke les valt te leren. Hoe groots en ontzagwekkend Wetcanvas ook was, er was niet veel voor nodig om het om zeep te helpen. Het is heel makkelijk te denken dat het bestaan van zo’n forum vanzelfsprekend is, en het normaal was dat we zoiets hadden.

Opkomst van sociale media

Tegenwoordig is bijna iedereen actief op sociale media in plaats van forums. Deze verandering is absoluut niet positief. Voor professionele kunstenaars maakt het ontbreken van een site als Wetcanvas niet veel uit, maar voor aankomende kunstenaars of geïnteresseerden die creativiteit willen proeven en ervaren is het een enorm gemis.

Een forum is een online gemeenschap waar iedereen even zichtbaar is, ongeacht kunde en reputatie. Je hebt hier te maken met goede wisselwerking tussen leden via onderlinge reacties en berichten.

Vaak zie je één iemand meerdere pagina’s vullen met een hele gedetailleerde beschrijving van hoe een kunstwerk word opgebouwd, aangevuld met afbeeldingen. Vragen worden eigenlijk altijd beleeft beantwoord. Als je specifiek zoekt naar een bepaald onderwerp, een kunst medium, of bepaalde technieken dan kun je makkelijk zoeken in de verschillende categorieën.

Sociale media is op al deze punten bijna tegenovergesteld. Er is geen categorisering, individuele zichtbaarheid is afhankelijk van populariteit, en er is vrijwel geen wisselwerking door het ontbreken van een gemeenschap. Drie zinnen al te veel is voor één post, dus de inhoud is ook niet veel waard op zo’n platform. Daarnaast heb je nul privacy op sociale media.

De toekomst van kunst gemeenschappen online

Als reactie op het faillissement en de overname van Wetcanvas zijn twee andere sites gemaakt door oud-leden: Creativespark en Paintingfriends. Deze sites zijn nog vrij jong met veel minder leden, en dus veel minder inhoud. De sfeer van het originele Wetcanvas zul je niet terug vinden, dat was gewoon uit een andere tijd met een andere generatie.

Toch hoop ik dat sociale media uiteindelijk uit de mode valt en traditionele forums een terugkomst gaan maken. Veel mensen werden erg blij van Wetcanvas, terwijl sociale media het tegenovergestelde effect lijkt te hebben.

Als je zelf geïnteresseerd bent om een traditioneel kunst forum te bezoeken of lid te worden, neem dan eens een kijkje op de volgende sites nu het nog kan:

➡ Schilderenenzo - online sinds 2004

➡ Artistforum - online sinds 2010

➡ Creativespark - online sinds 2020

➡ Painters-online - online sinds 2007

➡ Paintingfriends - online sinds ~2008, vereist profiel om te bekijken