Acryl op doek, 40 x 70 cm

Vaak kost het veel tijd en moeite om een schilderij te maken door ingewikkelde anatomie, vormen, verhoudingen en perspectief. Bij een landschap is dit vaak veel eenvoudiger. Landschappen kunnen heel overtuigend overkomen zelfs als er fouten inzitten.

De kracht van dit schilderij zit in de enorme contrasten van licht en donker en de opvallend bonte kleuren. Deze kleurcombinatie is in werkelijkheid onmogelijk maar het werk wordt er wel leuker en interessanter van.

Hoe is het gemaakt

Na een paar contouren opgezet te hebben begon ik gelijk de grote vlakken te vullen met kleur. Een paar uur later leek het al heel wat. Het gemak van dit werkstuk is dat hoge precisie niet echt vereist is. De bergen hebben grillige vormen, en ook al zou de vorm wat afwijken dan geeft het niet. Het blijven bergen.

Wat het verste weg is maak ik het eerst af en werk zo geleidelijk aan naar voren. In dit geval ga ik dus eerst de lucht uitwerken.

Soms zie ik wel eens exposities met een schilderij waarvan de wolken meer op zwevende blokken beton lijken. Natuurlijk kun je daar om lachen, maar dit komt puur door een gebrek aan kennis. De kunstenaar weet vaak niet beter.

Eigenlijk alles wat je wilt tekenen of schilderen heeft een bepaalde vorm, een bepaalde toonwaarde, een bepaalde kleur, en heeft scherpe of zachte randen. Daar moet je in eerste instantie dus naar kijken.

Wolkenpartijen zijn vaak heel licht - tegen het wit aan. Maar ze zijn meestal donkerder aan de onderkant, tenzij je een zonsondergang hebt natuurlijk. De vormen zijn willekeurig maar er zit meestal wel een patroon in: een structuur die zichzelf herhaalt.

Daarnaast hebben veel wolken op meerdere plekken zachte en transparante randen. Als de verf nog nat is is het mogelijk de rand wazig te maken door er gelijk over heen te tamponneren met een droog penseel zonder verf. Dit penseel moet regelmatig afgeveegd worden tijdens dit proces. Als de verf droog is dan werkt een verf mengsel dat tussen de kleuren van de lucht en de wolken in valt heel goed. Als zo’n mengel met meerdere dunne lagen getamponneerd wordt op de randen van de wolken krijg je uiteindelijk een naadloos resultaat dat er heel gelikt uit ziet.

Wolkenpartijen hebben soms ook nog een bepaalde richting. Deze wolken hebben een diagonale hoek. Maar in alles is het goed niet alleen contant te zijn, maar ook heel bewust af te wijken. Onderbreek af en toe de vorm, versterk of verzwak de zachte randen, pas de kleur iets aan op sommige plekken, etc. Variatie maak het overtuigender en realistischer.

Natuurlijk moet lucht niet te geraffineerd worden want uiteindelijk moeten de bergpieken de show stelen. In tegenstelling tot wolken hebben rotsen en bergpieken vaak scherpe randen. De verste pieken zijn mooi paars en roze van kleur. Het is hier niet alleen belangrijk te letten op de structuur, maar ook juist te letten op toonwaarde. De achterste pieken mogen niet te donker worden. Juist de donkerste delen moeten op de voorgrond blijven voor het sterkste contrast. Door de achterste pieken vrij licht te houden ontstaat er veel meer dieptewerking en drie dimensionaliteit.

De structuur is vrij eenvoudig gehouden, maar er vallen wel meerdere subtiele transparante wolken over de bergen. Ze zijn niet allemaal goed zichtbaar op de foto maar het voegt heel veel toe aan sfeer en geloofwaardigheid. Ze zijn gemaakt op vrijwel dezelfde manier als de wolken in de lucht erboven.

De blauwe pieken moeten donkerder worden omdat ze dichterbij zijn. Aan de bergvoet zijn ze licht en naar de top steeds donkerder. Dit creëert heel veel contrast met de pieken ervoor en erachter, want die volgen hetzelfde patroon. De wolken en mist zijn ook hier weer te zien. Sommige pieken hebben duidelijk een schaduwkant en lichtzijde.

Vaak moet de lichtzijde veel lichter worden dan je zou verwachten. Of andersom, de schaduwzijde juist donkerder. Hier moet je niet terughoudend zijn want hoe groter het verschil in licht en donker hoe overtuigender het overkomt. Beginnende kunstenaars zijn vaak geneigd op dit punt niet ver genoeg te gaan waardoor het uiteindelijk ‘plat’ oogt.

Het voorste deel van het schilderij is eindelijk aan de beurt. Op de voorgrond heeft de bergenpartij een zeer donkere schaduwzijde en een felgekleurde lichtzijde. Ik begon met het uitwerken van de schaduwzijde.

Met een iets lichtere verf zijn structuren aangebracht op de donkere massa om zo meer variante en diepte te creëren. Ook de richting en vorm van de berg kammen zijn aangeven met deze lichtere kleur. Deze lichtere partijen zijn bewust vrij wazig zonder duidelijke details. Het zou alleen maar afleiden van de zonnige delen. Ik heb later de donkerste stukken nog donkerder gemaakt voor maximale diepte.

Diverse bomen zijn toegevoegd op een sierlijke lijn. Met de eerste paar verf lagen maakte ik silhouetten met een kleur bijna net zo donker als zwart, en heb er steeds lichtere mengsels overheen gestippeld. Uiteindelijk gebruikte ik zelf puur wit. Natuurlijk kreeg de lichtzijde de lichtste mengsels.

De grond structuren rondom de bomen heb ik wazig en eenvoudig gemaakt. Voor de lichtste delen zijn een aantal donkere schaduwen en wat lijnwerk aangebracht, maar ik heb het meerdere malen gedeeltelijk over geschilderd en vervaagd omdat het te veel afleidde. Als er op een bepaalde plek in het schilderij veel meer details is dan ben je sneller geneigd juist daar naar te kijken en dat is hier niet wenselijk.

Ik heb dit minstens een week goed laten drogen voor de laatste fase.

Nu komt een een van de leukste delen van het schilderij, omdat het zo dramatisch veranderd in heel korte tijd. Ik heb meerdere transparante gele en oranje verf mengsels gemaakt. Dit is laag voor laag getamponneerd over de lichtste delen van het schilderij. Het nadeel is dat het contrast binnenin zo’n licht vlak wel grotendeels verdwijnt. Daarom was het nodig weer nieuwe lagen witte verf over de oranje massa aan te brengen, en die vervolgens ook weer te tamponneren met een veel lichter transparant oranje.

Het eindresultaat. Totaal onrealistisch in kleurgebruik, maar wel een feest voor het oog.