Acryl op doek, 30 x 50 cm

Dit schilderij is gemaakt in tuincentrum Strijker te Noordscheschut. Jaarlijks wordt daar de kunstexpositie Flower Art Days gehouden. Sommige kunstenaars laten tijdens de expositie dagen zien hoe ze te werk gaan. Dit was mijn poging de eerste keer dat ik deelnam aan deze expo. Ik had als doelstelling een schilderij van start tot finish klaar te krijgen, en dat is gelukt. Hier zijn mijn ervaringen.

Hoe is het gemaakt

Om dit schilderij af te krijgen in die twee dagen moest er snel en efficiënt gewerkt worden. Eerst zette ik de contouren van de kat op totdat de verhoudingen goed genoeg leken. Met een extra dekkende laag zwarte verf kwam de belijning van de poes duidelijk naar voren, en ik wist dat deze donkere contouren nog steeds zichtbaar zouden blijven zelfs nadat ik twee lagen verf voor de achtergrond er overheen zou schilderen.

De wazige achtergrond aan de rechterkant is nat- in nat geschilderd. Acryl droogt erg snel dus om dat voor elkaar te krijgen moesten eerst alle verfmengsels met kleine verschillen in toonwaarde en kleur gemengd worden op het palet. Dit is vlot aangebracht van donker naar licht met een zachte spalter, het ene mengsel na het andere. Ik heb bewust over de contouren van de kat heen geschilderd om snel een naadloos resultaat te krijgen. Het zag er niet slecht uit voor een paar minuten werk. Ik kon er verder ook niets meer aan doen totdat het droog was. Dus om tijd te besparen begon ik wat nieuwe verf te mengen op het palet voor de takken aan de linkerzijde van de kat.

De achtergrond was intussen bijna droog. De contouren van de poes waren nog steeds een beetje zichtbaar zoals verwacht, maar ik heb toch nieuwe verf aangebracht om de contouren wat terug te halen.

Omdat ik de verf al had klaargemaakt voor de takken kon ik bijna direct weer verder. Deze takken heb ik bewust wat wazig gemaakt want er was te weinig tijd om ze heel verfijnd weer te geven. Ze zijn met een paar lagen omgebouwd, maar alleen de voorste takken waren goed zichtbaar. Simpel gezegd zijn het langwerpige strepen met een lichte en een donkere zijde, en dunne sprieten aan weerszijden. Daar komen weer nieuwe takken uit met hetzelfde patroon. Tussen deze takken heb ik het vooral donker gemaakt voor het contrast en als bonus camoufleert het ook slordigheden. Wat slim!

De rechterzijde van de achtergrond was inmiddels goed droog. Een tweede laag is precies zoals de eerste nat-in-nat er overheen geschilderd om het goed dekkend te krijgen.

Het was tijd voor het hoofdonderwerp. De kat is grijs, en dat maakt het extra makkelijk want dan er is geen verlies van kleurverzadiging als er licht over donker word geschilderd.

Bij het schilderen van de kat ging ik heel erg terug naar de basis. Ik lette er vooral op dat de toonwaarden klopten. Natuurlijk lijkt het pas op een kat als het dier haar heeft. Een vacht structuur maak ik door met een fijn penseel tientallen zo niet honderden streken te zetten met een verf die iets lichter of donkerder is dan de onderliggende laag. Dit zijn kleine streken, en dat droogt erg snel. Een volgende laag herhaalt dit proces, maar dan met een mengsel dat nog lichter of nog donkerder is. Intussen let ik op de richting en lengte van de haren.

Maar de echte truc ligt in het tamponneren. Door een verf te tamponneren over de scherpe lijnen wordt de structuur gelijkmatiger en waziger. Het creëert een semitransparant effect, en het simuleert haar structuur ook heel goed. Het enige nadeel is dat de details deels verloren gaan, dus word de voorgaande stap – dunne scherpe lijnen stekken - herhaald. Dit proces doe ik deels met een fijn rond penseel, en ook deels met een fijn plat penseel. Platte penselen zijn heel geschikt om wazige lijnen te maken door niet de brede, maar juist de smalle kant te gebruiken.

Uitdagingen

Een werkstuk maken op locatie is wat lastiger dan thuis of in een studio; al het materiaal dat je nodig denkt te hebben moet mee, en dat kan best veel zijn.

Helaas had ik niet echt een geschikte schildersezel om te werken op locatie. Het schilderij heb ik los geplaatst op een soort tekenezel bovenop een wiebelige opklap tafel. Tussen de tafel en ezel waren een paar scharnierende planken geplaatst waar ik het palet en de penselen op had gelegd. En aan de ezel hing ook nog een draaibare arm voor de referentiefoto. Het was een omslachtige constructie en veel te veel gewicht voor het tafeltje. Met iedere penseel streek bewoog het hele gevaarte.

Het waren twee vrij warme dagen: bijna dertig graden en onder een broeikas. Als je zoiets niet gewend bent is het uitputtend en bedwelmend. Toch was het een leuke ervaring.